Συνήθως σε χτυπάει Κυριακή βράδυ. Είσαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι, το μπλε φως του τηλεφώνου σου φωτίζει το ταβάνι και ο αντίχειράς σου κάνει μηχανική κύλιση στο Instagram ή το TikTok.
Βλέπεις έναν πρώην συμμαθητή σου να ξεκινά μια νεοσύστατη επιχείρηση στο Λονδίνο.
Βλέπεις έναν άλλο φίλο να δημοσιεύει φωτογραφίες από έναν χώρο εργασίας «ψηφιακού νομάδα» στο Μπαλί.
Κάποιος άλλος μόλις πήρε προαγωγή, αρραβωνιάστηκε ή αγόρασε ένα διαμέρισμα. Και μετά, κοιτάς τη δική σου ζωή.
Ίσως ζεις ακόμα στο παιδικό σου δωμάτιο, κοιτάζοντας ένα πτυχίο πλαισιωμένο στον τοίχο που δεν έχει ανοίξει ακόμα τις πόρτες που σου είχαν υποσχεθεί ότι θα έκανε. Ίσως κάνεις μια πρακτική άσκηση που μόλις καλύπτει τον καφέ σου, ή ίσως είσαι μπερδεμένος, παρασυρμένος και εντελώς αβέβαιος για το ποιος υποτίθεται ότι πρέπει να είσαι.
Εκείνη τη στιγμή, μια ασφυκτική συνειδητοποίηση εγκαθίσταται:
Μένω πίσω. Όλοι το έχουν καταλάβει εκτός από εμένα.
Αυτή είναι η “κρίση του (πρώτου) τέταρτου της ζωής¨.
Είναι μια βαθιά περίοδος άγχους και αβεβαιότητας που συνήθως εμφανίζεται μεταξύ των ηλικιών 18 και 25 ετών και, ενώ μοιάζει με προσωπική αποτυχία, στην πραγματικότητα είναι μια γενεαλογική επιδημία.
Ζείτε μια μοναδική ιστορική στιγμή όπου η πίεση να «γίνετε κάποιος» έχει επιταχυνθεί σε αδιανόητη ταχύτητα, αφήνοντας εκατομμύρια νέους ανθρώπους να αισθάνονται εξαντλημένοι πριν καν ξεκινήσει ο αγώνας τους.
Ο αλγόριθμος της ανεπάρκειας
Η κύρια κινητήρια δύναμη αυτής της κρίσης είναι η οπτική ψευδαίσθηση που δημιουργείται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Για πρώτη φορά στην ιστορία, έχετε μια θέση στην πρώτη σειρά με τα επιμελημένα highlights της ζωής όλων των άλλων. Συγκρίνετε συνεχώς την χαοτική, αβέβαιη και ακατάστατη πραγματικότητα σας “πίσω από τα παρασκήνια” με το στιλβωμένο “τρέιλερ” όλων των άλλων.
Ο αλγόριθμος δεν σας δείχνει τα email απόρριψης που έλαβαν οι φίλοι σας. Δεν δείχνει τις μοναχικές νύχτες στο ακριβό διαμέρισμα του Λονδίνου ή τις κρίσεις άγχους που προηγήθηκαν της προαγωγής. Δείχνει μόνο τη νίκη.
Όταν καταναλώνετε αυτό το περιεχόμενο καθημερινά, ο εγκέφαλός σας αρχίζει να πιστεύει ότι η επιτυχία είναι ο κανόνας και ότι ο αγώνας είναι μια ανωμαλία.
Αρχίζετε να πιστεύετε ότι αν δεν έχετε αποκομίσει κέρδος από το πάθος σας, δεν έχετε ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο ή δεν έχετε επιτύχει οικονομική ανεξαρτησία μέχρι τα 23 σας, έχετε αποτύχει με κάποιο τρόπο στο παιχνίδι της ζωής.
Αυτό είναι που οι ψυχολόγοι αποκαλούν “συγκριτική ταλαιπωρία”.
Υποβαθμίζετε τη δική σας πρόοδο επειδή δεν μοιάζει με τις viral ιστορίες επιτυχίας που βλέπετε στην οθόνη σας.
Ξεχνάτε ότι το χρονοδιάγραμμα που κυνηγάτε είναι μια κατασκευή.
Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που θαυμάζεις, οι συγγραφείς, οι επιχειρηματίες, οι καλλιτέχνες, πέρασαν τα είκοσί τους χαμένοι, άφραγκοι και πειραματιζόμενοι.
Δεν κυριαρχούσαν στον κόσμο. Προσπαθούσαν να βρουν πώς να επιβιώσουν σε αυτόν.
Το Ελληνικό παράδοξο: Το βάρος του «πτυχίου»
Για τους νέους στην Ελλάδα, αυτή η κρίση κουβαλάει ένα συγκεκριμένο, βαρύτερο βάρος.
Μεγάλωσες με μια πολύ συγκεκριμένη υπόσχεση: «Σπούδασε σκληρά, μπες στο Πανεπιστήμιο, πάρε το πτυχίο και θα είσαι έτοιμος». Αυτό το σενάριο γράφτηκε από μια προηγούμενη γενιά για έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια.
Σήμερα, κατέχεις αυτό το πτυχίο, αλλά η οικονομία δεν έχει πάντα θέση γι’ αυτό. Αντιμετωπίζεις την σπαρακτική πραγματικότητα του να είσαι υπερεκπαιδευμένος και υποαμοιβόμενος.
Βρίσκεις τον εαυτό σου να εργάζεται σε παραδόσεις, τουρισμό ή λιανικό εμπόριο, νιώθοντας το έντονο τσίμπημα της ντροπής κάθε φορά που ένας συγγενής ρωτάει: «Λοιπόν, τι κάνεις με το πτυχίο σου;»
Αυτός ο πόνος επιδεινώνεται από τη σύγκριση «Brain Drain».
Πιθανότατα έχεις φίλους που έφυγαν για την Ολλανδία, τη Γερμανία ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
Βλέπεις τις αναρτήσεις τους για υψηλούς μισθούς και οργανωμένη ζωή και είναι εύκολο να νιώσεις ότι μένοντας, έχεις «χάσει».
Νιώθεις μια αίσθηση προδοσίας – ότι έκανες τα πάντα σωστά, ακολούθησες τους κανόνες, αλλά η ανταμοιβή δεν έφτασε ποτέ.
Αυτή η ανισότητα δημιουργεί μια παράλυτη κατάσταση όπου νιώθεις ανίκανος να προχωρήσεις, αλλά ταυτόχρονα τρομοκρατημένος να μείνεις ακίνητος.
Το μονοπάτι των ελιγμών
Για να επιβιώσετε από την κρίση του πρώτου τετάρτου της ζωής, πρέπει να επαναπροσδιορίσετε ριζικά τον τρόπο που βλέπετε αυτή τη δεκαετία της ζωής σας.
Τα είκοσί σας δεν προορίζονται για τη συγκομιδή. Προορίζονται για την εποχή της σποράς. Και η σπορά είναι μια ακατάστατη, βρώμικη δουλειά.
Είναι φυσιολογικό να μην ξέρετε τι θέλετε να κάνετε.
Είναι φυσιολογικό να δοκιμάσετε μια δουλειά, να τη μισήσετε και να τα παρατήσετε.
Είναι φυσιολογικό να νιώθετε σαν απατεώνας.
Αυτό δεν είναι «αποτυχία». είναι συλλογή δεδομένων.
Κάθε λάθος στροφή που κάνετε σας διδάσκει κάτι για το τι εκτιμάτε και τι όχι. Οι πιο ενδιαφέροντες ενήλικες σπάνια είναι αυτοί που είχαν ένα πενταετές σχέδιο στα 22 τους.
Είναι αυτοί που επέτρεψαν στον εαυτό τους να εξερευνήσει, να σκοντάψει και να αναπτυχθεί αργά.
Πρέπει να δώσετε στον εαυτό σας την άδεια να είστε ένα έργο σε εξέλιξη.
Σας επιτρέπεται να ζείτε στο σπίτι των γονιών σας ενώ εξοικονομείτε χρήματα. Σας επιτρέπεται να εργάζεστε σε μια δουλειά που δεν ορίζει την ψυχή σας μόνο και μόνο για να πληρώνετε τους λογαριασμούς.
Σας επιτρέπεται να αποσυνδεθείτε από την ψηφιακή απόδοση της επιτυχίας και να επικεντρωθείτε στη δική σας ήσυχη, μη γραμμική πραγματικότητα.
Δεν σου τελειώνει ο χρόνος.
Απλώς μαθαίνεις πώς να βαδίζεις σε ένα μονοπάτι που είναι εντελώς δικό σου.
Η γραμμή τερματισμού δεν είναι στην ηλικία των 25.
Έχεις μια μακρά, όμορφη και περίπλοκη ζωή μπροστά σου. Να είσαι υπομονετικός με τον εαυτό σου. Είσαι ακριβώς εκεί που πρέπει να είσαι.
Εάν θες στήριξη, ρώτησέ μας.
